عدم امکان رسیدگی همزمان به الزام به سند، خلع ید و قلع و قمع (نظریه مشورتی)

عدم امکان رسیدگی همزمان به دعوای الزام به تنظیم سند رسمی با دعاوی خلع ید و قلع و قمع 

اداره کل حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۷۴۴ به تاریخ ۱۷ شهریور ۱۴۰۴، به سؤالی درباره رسیدگی همزمان به چند دعوای ملکی پاسخ داد. 

سؤال کلیدی: 
آیا می‌توان دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، خلع ید و قلع و قمع مستحدثات را در یک دادخواست مطرح کرد و دادگاه به تمامی آن‌ها رسیدگی نماید؟ 

پاسخ اداره کل حقوقی: 

• خیر. دادگاه نمی‌تواند همزمان به این سه دعوا رسیدگی کند. 
• دلیل: دعاوی خلع ید و قلع و قمع فرع بر مالکیت رسمی خواهان هستند و تا زمانی که دعوای الزام به تنظیم سند رسمی به نتیجه نرسیده و مالکیت خواهان محرز نشده است، رسیدگی به دو دعوای دیگر فاقد وجاهت قانونی است. 

تکلیف دادگاه: 

1. فقط به دعوای اصلی (الزام به تنظیم سند رسمی) رسیدگی می‌کند. 
2. نسبت به دعاوی خلع ید و قلع و قمع قرار رد دعوا صادر می‌کند. 

جمع‌بندی: 

• خواهان باید اول دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی را طرح کند و پس از قطعیت حکم و تحویل سند، می‌تواند دعوای خلع ید یا قلع و قمع را جداگانه مطرح نماید. 
• این رویه از اتلاف وقت دادگاه و صدور آرای متعارض جلوگیری می‌کند.